1980’lı yıllarda hayatımıza giren marketler, bakkal esnafımızı öldürmüş, 2010’lı yıllardan sonrada sayıları sürekli artan ulusal indirim marketleri ile beraber de semt marketleri can çekişmektedir.
Öncelikle şu realiteyi kabul etmek gerekiyor, globalleşmenin etkileri ile kapitalist dünya da meydana gelen birleşme ve büyümelerden ülkemiz ekonomisi de etkilenmiştir, ya büyüyüp rekabette yer almanız gerekiyor, ya da daha butik işlerle büyüklerin yapmadığı işleri yaparak iş hayatınıza devam etmeniz gerekiyor. Dolayısıyla konumuz olan ulusal marketlerde ya yatay büyüme, ya da dikey büyümelerle mağaza sayılarını arttırdıkça arttırmış ve semt marketleri ise birer birer kapanmış ve kapanmaktadır.
Şimdi niçin korunmalı konusuna gelelim;
Öncelikle yerel üreticilerin korunması için; marketlere ürün tedariki yapan süt ürünleri üreticilerinden, temizlik malzemesi üreticilerine kadar binlerce kalem ürün üreten firmalar vardır, bu firmalar ulusal marketlere ürün üretemeyecek kapasitede olduğu için, konumları itibariyle kendi hinterlandındaki firmalara mal satmakta, azar azar da olsa istihdam yaratmakta, bölgesindeki tedarikçilerden alımlar yaparak, bölge esnafını ayakta tutmaktadır. Bu sayede vergisini kendi ilinde, ilçesinde ödeyerek bölgesinin alacağı yatırımlara katkıda bulunmaktadır. Yapmış olduğu az sayıda istihdam sayesinde büyük şehirlere göçü engellemektedir. Göçün toplumsal hayata olan etkileri bu yazımda yer almayacak kadar geniş kapsamlıdır.
Semt marketlerine hizmet veren esnafta benzeri durumdadır, bu firmalar da üreticiler gibidir, Ulusal marketler yönetim merkezlerinden tüm anlaşmaları yaparak Tüm Türkiye’de aynı hizmet standartizasyonunu sağlama düşüncesindedir. Market açılışındaki raf malzemelerinden tutunda gerekli olan yazılım ve donanımlara kadar, soğutma ünitelerinden, aydınlatma sistemlerine kadar tek veya birkaç firma ile işleri yürütmekte, onlarda yine büyükşehirlerde olduğu için yerel firmalar pastadan pay alamamaktadır.
Globalleşmenin en temel etkilerini gördüğümüz bankacılık sektörü bile bundan etkilenmektedir. Yazıma en çok şaşıracağınız bölüm burasıdır diye düşünüyorum, şimdi koskoca banka bundan nasıl etkilenecektir diye düşünüyorsunuzdur.
Şöyle ki, bankalar 2000’li yıllardan sonra düşen faiz ve enflasyon dolayısıyla hazinelerinden kar etmeyi bırakıp, şubeleri üzerinden gerçek bankacılık işlemlerinden kar elde etmeye başlamıştır. Dolayısıyla semt marketi bulunduğu bölgedeki banka şubesinden çek, POS cihazı, krediler almakta, bankacılık işlemlerini o şubeden yapmaktadır. Lakin ulusal markalar yine tek merkezden 2-3 bankayla bu işi çözmekte ve şubelere iş kalmamaktadır.
Semt marketleri üzerinden ana başlıklarda anlatmaya çalıştığım etkileri tüm alanlarda etkisini görebiliriz,
Çözüm ise; yine realiteler göz önüne alınarak önerilmektedir. Bu bağlamda kendimize hedef koyup tüm harcamalarımızın % 50’sini ulusal market veya firmalardan yaparken, % 50’sini de semt marketlerinden veya yerel firmalardan yapmaktadır. Bu sayede bile yukarıda saydığım birçok etki azalmış olacaktır.
İlk Yorumu Siz Yapın